Η ελληνική γη υποδέχθηκε τα λείψανα των Ελλήνων πεσόντων-Τελετή παραδόσεως αυτών στους συγγενείς των θυμάτων (vid)

Η ελληνική γη υποδέχθηκε τα λείψανα των Ελλήνων πεσόντων-Τελετή παραδόσεως αυτών στους συγγενείς των θυμάτων (vid)

Τα ταυτοποιηθέντα οστά των Ελλήνων πεσόντων της ακταιωρού ΦΑΕΘΩΝ τον Αύγουστο του 1964 στον κόλπο του Ξερού, κατά τους βομβαρδισμούς της Τηλλυρίας από την τουρκική αεροπορία, υποδέχθηκε εχθές η ελληνική γη,κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα στον ιερό ναό του Αγίου Δημητρίου στο κέντρο Εκπαίδευσης Παλάσκας παρουσία της πολιτικής και της στρατιωτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής ‘Αμυνας,

 

“‘Ενας κύκλος χρέους κλείνει για τους ήρωες της ακταιωρού «ΦΑΕΘΩΝ», ύστερα από 54 χρόνια. Ένας κύκλος χρέους με την οφειλόμενη εκ μέρους του κράτους και της Πολιτείας συγγνώμη προς τους συγγενείς, τους ήρωες, τους επιζώντες, τον κυβερνήτη”, επισήμανε μεταξύ άλλων ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας Πάνος Καμμένος.

“Στη δίνη και την επερχόμενη καταστροφή, οι ναυτικοί μας, γαλουχημένοι με τα νάματα της ένδοξης ιστορίας μας, προσέτρεξαν στο κάλεσμα του Έθνους. Ουδείς εγκατέλειψε το πλοίο του, τον κυβερνήτη του, παρά τις παραινέσεις του τελευταίου. Ο κυβερνήτης έπεσε τελευταίος στη θάλασσα. Οι ήρωες ήταν σε εθνική αποστολή, με εντολή του Πολεμικού Ναυτικού και της ελληνικής κυβέρνησης. Οι ήρωες που υποδεχόμαστε εκτελούσαν διαταγές του ελληνικού κράτους” ανέφερε ο κ. Καμμένος, διαβεβαιώνοντας τους παριστάμενους συγγενείς, ότι “θα συνεχίσουμε τον αγώνα να βρεθούν και να ταυτοποιηθούν τα λείψανα όλων των πεσόντων ηρώων στα χώματα της Κύπρου, βάζοντας τέλος στις αδικαιολόγητες παραλείψεις της πολιτείας”.

“Εμείς καλούμαστε να αξιοποιήσουμε τη βαριά παρακαταθήκη, την εθνική επιταγή που κληροδοτήθηκε και επισφραγίστηκε με τους ηρωικούς αγώνες και θυσίες. Καλούμαστε να δώσουμε ξανά την υπόσχεση ότι δεν θα αποδεχθούμε εκπτώσεις στα δικαιώματα του έθνους που έχουν κατοχυρωθεί από το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες. Η ασφάλεια της Κύπρου είναι και δική μας ασφάλεια. Αναλαμβάνουμε αγόγγυστα αυτό το εθνικό χρέος” συνέχισε ο υπουργός και κατέληξε:

“Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για τη δικαίωση, την ώρα που η Κερύνεια, η Αμμόχωστος, η Μόρφου και ο Πενταδάκτυλος θα αναγγείλουν το πολυπόθητο μήνυμα ότι η Κύπρος είναι πάλι ελεύθερη και ανεξάρτητη. Όταν θα λειτουργήσουμε στον Απόστολο Ανδρέα, τότε θα έχει λυθεί το Κυπριακό”.

Τα λείψανα που ταυτοποιήθηκαν ανήκουν στους:

Πλωτάρχη Σπυρίδωνα Αγάθο

Πλωτάρχη Νικόλαο Πανάγο

Υποπλοίαρχο Παναγιώτη Χρυσούλη,

Ανθυπασπιστή Παναγή Θεοδωράτο και

Ανθυπασπιστή Νικόλαο Καπαδούκα.

Στην τελετή παρέστησαν επίσης, ο πλωτάρχης Δημήτριος Φράγκος και ο σημαιοφόρος Μιχαήλ Καγιαλάρης, επιζώντες του ηρωικού πληρώματος.

Η τελετή παραλαβής των λειψάνων έγινε το πρωί στο κοιμητήριο Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης στη Λευκωσία και ακολούθως, με ειδική πτήση μεταγωγικού αεροσκάφους της Πολεμικής Αεροπορίας, τα λείψανα μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα.

Ο Βομβαρδισμός Της Ακταιωρού “ΦΑΕΘΩΝ” Το 1964

Εξαιρετικά σπάνιες φωτογραφίες της ακταιωρού Φαέθων υπο τουρκικό πύρ.Το ηρωικό πλήρωμα πιστώνεται την κατάριψη 2 τουρκικών αεροσκαφών F-100

       Την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης – Λονδίνου του 1959 ακολούθησε η υποβολή των 13 σημείων του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, το 1963, για τροποποίηση του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ξεκίνησε τότε μία περίοδος ιδιαίτερης έντασης στην Κύπρο μέχρι και το 1967. Προς ενίσχυση της άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας για αντιμετώπιση της εντεινόμενης τουρκικής απειλής, το 1964 η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου απέστειλε στην Κύπρο μία μεραρχία στρατού και Ελληνες αξιωματικούς για στελέχωση της Κυπριακής Εθνοφρουράς, η οποία ιδρύθηκε το ίδιο έτος, με αρχηγό τον Γεώργιο Γρίβα. Στις 7 Αυγούστου ξέσπασαν στην περιοχή της Τηλλυρίας αιματηρές συγκρούσεις, όταν η Εθνοφρουρά προσπάθησε να εξουδετερώσει τον θύλακα Μανσούρας – Κοκκίνων, που είχαν συγκροτήσει οι Τούρκοι με απώτερο στόχο τη δημιουργία προγεφυρώματος για μια ενδεχόμενη απόβαση στην Κύπρο. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, που κράτησαν τέσσερις μέρες μέχρι την 10 Αυγούστου, αεροσκάφη της Τουρκίας επιτέθηκαν με βόμβες ναπάλμ εναντίον θέσεων της Εθνικής Φρουράς, αλλά και κατοικημένων περιοχών, σκοτώνοντας και τραυματίζοντας δεκάδες άτομα.

       Στις μάχες αυτές έλαβαν μέρος και δύο ακταιωροί, που είχαν αποσταλεί παράλληλα με τη μεραρχία. Τα πλοία λέγονταν «Φαέθων» και «Αρίων», και ήταν δωρεά από τον Αναστάση Λεβέντη στην Κυπριακή Δημοκρατία το 1964, με σκοπό να προασπίσουν τα βόρεια παράλια της Κύπρου από τυχόν τουρκικές αποβάσεις και άλλες παράνομες πράξεις, διότι η Κύπρος δεν είχε προστασία από τη θάλασσα. Τα καράβια ήταν γερμανικά, του 1935 και σε άσχημη κατάσταση. Δεν είχαν δύναμη να σταματήσουν κάποιο στόλο. Προσπάθησαν να τα επισκευάσουν στην Ελλάδα πολύ γρήγορα, με αποτέλεσμα φεύγοντας απο το ναυπηγείο να υπάρχουν ακομα ζημιές, κυρίως στο «Φαέθων». Τα πλοία εφτασαν στο νησί χωρίς σημαία, με ψεύτικα ονόματα, χωρίς ταυτότητα.. Τα πληρώματα των πλοίων ήταν Ελληνες. Στο καράβι «ΦΑΕΘΩΝ» υπηρετούσαν τρεία μόνιμα στελέχη από τους 23 που ηταν το πλήρωμα. Ο κυβερνήτης Ανθυποπλίαρχος Δ. Μητσάτσος, απόφοιτος της Σχολής Δοκίμων, δύο υπαξιωματικοί ενώ οι υπόλοιποι ήταν ναύτες που έκαναν τη θητεία τους.
Μόλις έφτασαν στο νησί, τα δύο πλοία ανήρτησαν την κυπριακή σημαία και αποτέλεσαν τη μοναδική ναυτική δύναμη της Κύπρου.

Αποστολή

     Στις 7 Αυγούστου η Εθνική Φρουρά ενεπλάκη σε εχθροπραξίες στην περιοχή Μανσούρας – Κοκκίνων επειδή οι Τ/Κ είχαν τοποθετήσει φυλάκιο στο ύψωμα «Λωρόβουνος» και είχαν αποκόψει την ελεύθερη επικοινωνία δημιουργώντας ένα προγεφύρωμα ενώ στη συνέχεια άρχισαν να το επεκτείνουν προσπαθώντας να δημιουργήσουν ένα καντόνιο σαν χώρο αποβίβασης ή και τόπο απόβασης Τούρκων στρατιωτικών.

. Παρά τη σύσταση των Σουηδικών δυνάμεων του ΟΗΕ οι Τ/Κ αρνήθηκαν να μετακινηθούν από το ύψωμα. Κλήθηκε τότε ο Διοικητής της Εθνικής Φρουράς να στείλει στρατεύματα στην περιοχή, προκειμένου να αποτρέψουν περαιτέρω Τουρκοκυπριακή προώθηση.

Με την έναρξη των εχθροπραξιών, στις 7 Αυγούστου, ημέρα Παρασκευή, τα περιπολικά ΦΑΕΘΩΝ και ΑΡΙΩΝ διετάχθησαν και έλαβαν μέρος στις επιχειρήσεις δι’ από θαλάσσης βομβαρδισμού των οχυρωμένων θέσεων των Τ/Κ.

Η μάχη

Την επομένη, Σάββατο 8 Αυγούστου το ΠΠ ΑΡΙΩΝ συνεχίζει τον βομβαρδισμό στον κόλπο της Χρυσοχούς (Δυτικά των Κοκκίνων), ενώ το ΠΠ ΦΑΕΘΩΝ παραμένει, λόγω βλάβης μίας κύριας μηχανής, ανατολικότερα, στην περιοχή Καραβοστάσι του κόλπου της Μόρφου. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας εκδηλώνεται σε όλη την περιοχή της Τηλλυρίας μεγάλης εκτάσεως Τουρκική αεροπορική προσβολή.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες το ΠΠ ΦΑΕΘΩΝ σαλπάρει και κινούμενο με ταχύτητα 7-8 κόμβων, ελίσσεται κοντά και ενδιάμεσα Αμερικάνικων εμπορικών πλοίων που βρίσκονταν στην περιοχή για να φορτώσουν μεταλλεύματα αμυνόμενο των Τουρκικών F100 με τον προβληματικό οπλισμό του.

Απόσπασμα απο συνέντευξη που έδωσε ο τότε κυβερνήτης και τραυματίας στην μάχη Δ. Μητσάτσος στον δημοσιογράφο Στέφανο Χελιδόνη.

     «Ηρθαν τα αεροπλάνα και άρχισαν τις επιθέσεις. Η μάχη κράτησε αρκετή ώρα, διότι έκανα ελιγμούς ανάμεσα από κάτι αμερικανικά φορτηγά που ήταν εκεί για να φορτώσουν μετάλλευμα. Φαντάστηκα ότι οι Τούρκοι δεν θα χτυπούσαν γιατί θα έβλεπαν τις αμερικανικές σημαίες, αλλά οι επιθέσεις ήταν αγριότατες. Ρίξαμε ένα αεροπλάνο και χτυπήσαμε ένα άλλο, που, νομίζω, προσγειώθηκε στην Τουρκία. Με μία μηχανή δεν μπορείς να χειριστείς το πλοίο καλά, γιατί δεν στρίβει εύκολα. Χάνει τις ελικτικές του δυνατότητες και την ταχύτητά του, η οποία δεν ήταν υψηλή, αλλά άλλο αν πηγαίνεις με οκτώ μίλια, και άλλο με δεκαεπτά. Οχι ότι θα γινόταν τίποτα σοβαρό, αλλά θα ήταν πιο εύκολες οι κινήσεις μου για να αποφύγω περισσότερες ζημιές. Αρχισαν να σκοτώνονται άνθρωποι. Στην προσπάθειά μου να σώσω το υπόλοιπο πλήρωμα, σκέφτηκα ότι το καλύτερο θα ήταν να το κάτσω πάνω στην άμμο. Εκεί υπήρχε μια προβλήτα, όπου πουλούσαν το μετάλλευμα στα καράβια που περίμεναν να φορτώσουν. Την ώρα που έδινα τη διαταγή να στρίψουμε, το καράβι δεν έστριβε. Κοίταξα στην τιμονιέρα και είδα ότι ο πηδαλιούχος είχε σκοτωθεί. Πήρα το πηδάλιο και μετά ήρθε δίπλα μου ο ύπαρχος, ο νοσοκόμος και κάποιοι άλλοι. Ενα αεροπλάνο, που ερχόταν πολύ κοντά με το νερό και δεν το είδε κανείς, έριξε μία ριπή στη γέφυρα και σκοτώθηκαν ο ύπαρχος, ο νοσοκόμος και ένας Κύπριος που ήταν μαζί μας, τραυματίστηκε κάποιος άλλος και πέρασαν οι σφαίρες μέσα από το χέρι μου. Οπότε, στην έξαψη και με ένα χέρι, το έριξα στην παραλία και διέταξα εγκατάλειψη πλοίου. Οι άνθρωποι πήδηξαν στο νερό για να κολυμπήσουν κάτω από την προβλήτα, αλλά τα αεροπλάνα συνέχισαν τις επιθέσεις και στους ναυαγούς στη θάλασσα. Τελικά βγήκαμε έξω. Είπα στο πλήρωμα να βρουν αυτοκίνητο να μας πάνε σε νοσοκομείο. Πήγαμε. Οι Τούρκοι έκαψαν το καράβι με βόμβες ναπάλμ, όπως και πολλούς ανθρώπους στις παραλίες εκεί στο καραβοστάσι «Ξερός». Από τους 23 μέσα στο πλοίο, σκοτώθηκαν οι δύο υπαξιωματικοί, τέσσερις ναύτες και ο Κύπριος. Είμαι ο μόνος επιζών αξιωματικός, που είμαι ανάπηρος, με κομμένο το δεξί χέρι.»

Έπεσαν ηρωικώς μαχόμενοι εις Όρμον Ξηρού Κύπρου, την 8η Αυγούστου 1964, επί του περιπολικού Φαέθων, διά την εκπλήρωση των προαιώνιων εθνικών πόθων. Αυτά τα λόγια αναγράφονται στους τάφους των έξι Ελλαδιτών αδελφών μας, που έπεσαν, εν ώρα καθήκοντος, υπερασπιζόμενοι την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο τάφος του Κύπριου ήρωα βρίσκετε στην Μόρφου. Αιωνία τους η μνήμη.

Η παράδοση των λειψάνων στους συγγενείς του πληρώματος «Φαέθων»

 

Σε επίσημη τελετή στο κοιμητήριο των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, στην Λευκωσία, εχθές στις 8.30 το πρωί παραδόθηκαν στους συγγενείς τους τα λείψανα των μελών του πληρώματος της ακταιωρού «Φαέθων», που σκοτώθηκαν, όταν το 1964, στον κόλπο του Ξερού, λίγο έξω από την Μόρφου, η τουρκική αεροπορία έπληξε το σκάφος με βόμβες ναπάλμ.

Προηγήθηκε τρισάγιο, το οποίο το οποίο τέλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄.

Τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, εκπροσώπησε στην τελετή ο Επίτροπος Προεδρίας, Φώτης Φωτίου.

Την ελληνική κυβέρνηση  εκπροσώπησε ο αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Δημήτρης Βίτσας.

Στην τελετή παρευρέθηκαν και συγγενείς των πεσόντων από την Ελλάδα.

Η ακταιωρός είχε πλήρωμα 23 μέλη. Την ζωή τους έχασαν τα επτά, έξι από την Ελλάδα και ένας Κύπριος εθελοντής, ο ‘Αντης Φιλήτας από τη Μόρφου.

Εχθές παραδόθηκαν τα λείψανα του σημαιοφόρου, Παναγιώτη Χρυσούλλη, των υποκελευστών, Σπυρίδωνα Αγάθου και Νικόλαου Πανάγου και των ναυτών, Παναγιώτη Θεοδωράτου και Νικόλαου Καπαλούκα.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Μάϊο είχαν παραδοθεί τα λείψανα του ναύτη, Νικόλαου Νιάφα.

Στις 12.00 αποδόθηκαν οι δέουσες τιμές στο παλαιό αεροδρόμιο της Λάρνακας και τα λείψανα των πέντε πεσόντων

Μεταφέρθηκαν εντός της ημέρας στην Ελλάδα, με ειδική πτήση μεταγωγικού αεροσκάφους της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας C-27.

Επίσης εχθές παραδόθηκαν τα λείψανα του έφεδρου ανθυπασπιστή, Βασίλειου Κουκουσούλη, που έπεσε μαχόμενος στον Παχύαμμο Τυλληρίας τον Αύγουστο 1964 και του συνταγματάρχη, Αθανάσιου Φωτόπουλου, που έπεσε μαχόμενος κατά την τουρκική εισβολή τον Ιούλιο 1974.

Με απόφαση των οικογενειών τους θα ταφούν στο κοιμητήριο Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.

Έκκληση προς όλες τις εμπλεκόμενες δυνάμεις, στο θέμα των αγνοουμένων να συνεργαστούν στο ύψιστο επίπεδο ώστε να βρεθεί λύση στο ανθρωπιστικό ζήτημα, απηύθυνε ο αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας της Ελλάδας, Δημήτρης Βίτσας.

Ο κ. Βίτσας ανέφερε πως το υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας σε συνεργασία με το ΥΠΕΞ, αποχαρακτηρίζει έγγραφα, ώστε να δίνονται όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες στους διεθνείς οργανισμούς και στην κυπριακή κυβέρνηση για να εντοπίζονται νέα οστά και να κλείσει ο κύκλος πόνου των προγόνων και απογόνων των αγνοουμένων.